رستاق معرّب روستا ، تنها دهستان بخش مرکزی شهرستان صدوق که در شمال غربی شهرستان یزد ، در طول جغرافیایی54درجه و30ثانیه و عرض 31درجه و 56دقیقه و30ثانیه و با ارتفاع 1218 متر از آبهای آزاد واقع شده است. از نظر تاریخی نه تنها یکی از کانون های چهارگانه شکل گیری مدنیت در این استان کویری است ، بلکه میراث دار قدیمی ترین ، باشکوه ترین و آبادترین شهرهای کهن ایران یعنی شهرکهنه یا اسفنجرد باستانی محسوب می شود.
نام رستاق در قدیمی ترین کتب تاریخی یزد تا جدید ترین آن با حوزه های جغرافیایی متفاوت به چشم می خورد و شامل روستاهایی می شود که در دشت یزد - اردکان در امتداد جاده اصلی قرار گرفته اند.
درگذشته و در اسناد تاریخی گاهی از بدرآباد میبد تا محمودآباد یزد را تحت عنوان کلی رستاق می شناختند. تقسیمات کشوری: از نظر رسمی در سال 1312 بخش رستاق که به عنوان یکی از بخش های یازده گانه شهرستان یزد به تصویب رسیده بود ، شامل 23 روستای بزرگ و کوچک با جمعیتی بالغ بر 23452 نفر ، گستره ای از جهان آباد (شمال) تا زارچ (جنوب) را در بر می گرفت که از دو دهستان محلی به نام های رستاق بالا و پایین تشکیل شده بود.
رستاق بالا از شمال به جنوب به ترتیب مجومرد ، فیروزآباد ، اشکذر و زارچ را شامل می شد و رستاق پایین (سفلی) به همین منوال شامل روستاهای جهان آباد ، محمدآباد ، حجت آباد سفلی ، شمسی ، ابراهیم آباد ، عزآباد ، حاجی آباد ، جمال آباد ، شرف آباد ، صدرآباد ، جلال آباد (دزک)، مهدی آباد ، همت آباد ، اسلام آباد ، بندرآباد ، علی آباد ، حجت آباد علیا ، حسن آباد ، حسین آباد و چرخاب می شد.
در سال 1317 به بعد در سربرگ های اداری وزارت داخله (وزارت کشور) عنوان بخشداری اشکذر مشاهده می شود . در سال1342 اشکذر به عنوان حوزه شهری بخش شناخته شد و به تدریج بقیه های روستاهای رستاق بالا(علیا) به مجموعة شهری ملحق شدند.
هر چند در سال 1377 روستاهای جهان آباد ، محمدآباد و حجت آباد سفلی از رستاق منفک و به شهرستان میبد ملحق شدند اما بررسی مسائل تاریخی ، سیاسی ، فرهنگی و اجتماعی رستاق بدون توجه به این روستاها قدری مشکل به نظر می رسد.
]]>
